Gelişimsel dil bozukluğu nedir?
Gelişimsel Dil Bozukluğu, çocuğun dil öğrenme ve dili kullanma becerilerinde günlük yaşamı ve/veya akademik performansı etkileyen süreğen güçlükler yaşamasıyla karakterizedir.
Bu çocuklarda yalnızca geç konuşma değil; sözcük öğrenme, uzun ve dilbilgisel olarak doğru cümleler oluşturma, anlatılanları anlama, hikâye anlatma, sözel bilgiyi takip etme ve dili sosyal ya da akademik amaçlarla kullanma gibi farklı alanlarda güçlükler görülebilir.
Okul öncesi ve okul döneminde nasıl görünür?
Okul öncesi dönemde daha kısa cümleler kurma veya yeni sözcükleri öğrenmekte zorlanma şeklinde görülen güçlükler, okul döneminde karmaşık yönergeleri takip etme, anlatı oluşturma, okuduğunu anlama, yazılı anlatım ve akademik dili kullanma alanlarında daha belirgin hale gelebilir.
Değerlendirmede neler ele alınır?
Kapsamlı bir dil değerlendirmesinde çocuğun alıcı ve ifade edici dil becerileri farklı dil bileşenleri açısından incelenir. Değerlendirme yalnızca test puanlarına değil, çocuğun doğal iletişim performansına ve dil güçlüklerinin günlük yaşam üzerindeki etkisine de dayanır.
Terapi süreci nasıl planlanır?
Terapi programı; sözcük bilgisi, dilbilgisi, anlatı, sözel işlemleme ve gerektiğinde okuryazarlık becerileri gibi çocuğun ihtiyaç duyduğu alanlara göre planlanır. Aile ve öğretmenlerle iş birliği, öğrenilen becerilerin farklı ortamlara taşınmasını destekler.
Aileler için öneriler
- Çocuğa “anladın mı?” diye sormak yerine kısa kontrol sorularıyla anlamayı destekleyin.
- Hikâye okurken tahmin etme, sıralama ve neden-sonuç konuşmaları yapın.
- Yeni sözcükleri günlük yaşamda birkaç kez, farklı cümleler içinde kullanın.
- Okul ile hedefleri paylaşın; uzun ve karmaşık yönergeleri basamaklandırın.